.: Łacina lekarska .: Łacina w roślinach .: Łacina w muzyce .: Łacina martwa .: Łacina na wesoło :.
   
Strona główna
O języku
Alfabet
Artykuły
Ciekawostki
Przysłowia i pojęcia
Linki
 
 
 

 

A a
B b
C c
D d
E e
F f
G g
H h
I i
K k
L l
M m
N n
O o
P p
Q q
R r
S s
T t
U u
V v
X x
Y y
Z z

 

Alfabet łaciński składa się z 24 liter. Wymowa nie sprawia trudności, są jednak pewne róznice, na które należy zwrócić uwagę. Należy także pamiętać, że nie znamy właściwej wymowy Rzymian; różne narody wymawiają wyrazy łacińskie inaczej; obecnie jest tendencja, ażeby na podstawie badań uczonych ujednolicoć wymowę łaciny, zbliżyć ją jak najbardziej do wymowy Rzymian starożytnych.

Zauważamy brak znanych nam liter z alfabetu polskiego j i w. Zamiast spółgłoski j mamy w łacinie i, które występuje zarówno jako samogłoska i, np. imperator (wódz), jak też jako spółgłoska j, np. iuventus (młodość). W tym ostatnim wyrazie występuje litera v, którą czytamy jak w, np. Varsovia-czytaj: Warsowia.

Za czasów Cycerona było w użyciu 21 liter. Litery y, z wprowadzono nieco później (za Augusta) dla dokładnniejszego oddania wyrazów pochodzenia greckiego, jak np. zephyrus (wiatr zachodni); dlatego te litery znalazły się na końcu alfabetu. Rzymianie nie rozróżniali również w piśmie u i v, używając jednego znaku zarówno dla samogłoski, jak i spółgłoski.

ZASADY WYMAWIANIA WYRAZÓW ŁACIŃSKICH
Wymowa wyrazów łacińskich jest rzeczą czysto umowną. Podejmowane są wprawdzie próby przybliżenia jej do sposobu, w jaki mówili Rzymianie, ale na ogół przyjmuje się wymowę -nazwijmy ją szkolną- podporządkowaną wymowie języka rodzimego. I tak Włosi będą wymawiać łacińskie wyrazy zgodnie z zasadami rządzącymi wymową włoską, Francuzi - francuską, a my - polską. Takie też zasady podajemy w skrócie poniżej.
Język łaciński posługuje się dwudziestoma czteroma głoskami. Głoski dzielą się na spółgłoski, samogłoski: a, e, i, o, u, y, oraz dwugłoski: ae, oe, au, eu. ae - wymawiamy jak e, oe - wymawiamy jak e, au - wymawiamy jak w wyrazie auto, eu - wymawiamy jak w wyrazie Europa
c - wymawiamy jak c przed e, i, y, ae, oe. W innych wypadkach c = k, ch, ph, rh, th wymawiamy jak c/f,/ r, t, ngu wymawiamy jak ngw, u po q wymawiamy jak w, s wymawiamy zawsze jak s, su wymawiamy jak sw, ti wymawiamy zawsze jak ti

AKCENT
Akcent wyrazów łacińskich pada na drugą lub trzecią sylabę od końca, zależnie od tego, czy sylaba druga od końca jest długa, czy krótka. Jeśli jest długa, to akcent pada na nią, jeśli krótka -akcent przesuwa się na trzecią sylabę od końca.
W języku polskim wszystkie samogłoski wymawiane są jednakowo, jeśli chodzi o czas ich wymawiania. W języku łacińskim samogłoski (a więc i sylaby) mogły być wymawiane dłużej, bądź krócej. Sylaba jest długa z natury, jeśli zawiera samogłoskę długą (w tym wypadku należy zajrzeć do słownika) lub dwugłoskę - z pozycji, jeśli po samogłosce następują dwie lub więcej spółgłosek bądź spółgłoska x, z.
Sylaba jest krótka, jeśli po samogłosce następuje jeszcze jedna samogłoska, lub po samogłosce następuje h.

 

 

Powrót na górę strony


 
Copyright © 2005